Η άγνωστη πρωτεύουσα της Σαντορίνης που σήμερα δεν υπάρχει! (pics)

Και ποιος δεν γοητεύεται από το ηλιοβασίλεμα της Σαντορίνης, την Καλντέρα και τα Φηρά. Ακόμη όμως και γι’ αυτό το διάσημο νησί υπάρχουν πολλές άγνωστες πληροφορίες που θα ήθελες να γνωρίζεις. Για παράδειγμα ήξερες ότι η Σαντόρινη είχε κάποτε μια πρωτεύουσα που δεν υπάρχει πια;  Ένας απότομος βράχος που αντιστέκεται στο πέρασμα του χρόνου θυμίζει την σημαντική αυτή ιστορία. Λέγεται Σκάρος και υπήρξε μια πολύβουη καστροπολιτεία με 200 σπίτια, καλντερίμια και εκκλησίες. Ήταν πιο σπουδαίος από τους πέντε οχυρωμένους οικισμούς της Σαντορίνης. Ωστόσο σήμερα δεν διασώζονται πολλά κομμάτια του οικισμού.

Η άγνωστη πρωτεύουσα της Σαντορίνης και η ιστορία της

Tο αρχικό κάστρο ήταν γνωστό και ως «Επάνω Κάστρο» ή αλλιώς «La Roka» και χτίστηκε από το Ενετό Giacomo Barozzi. Μάλιστα, οι κάτοικοί του ήταν γνωστοί ως Καστρινοί. Ο Σκάρος ήταν η πρωτεύουσα της Σαντορίνης μέχρι τον 18ο αιώνα, αν και η εκκένωση του οικισμού είχε ξεκινήσει στις αρχές του 17ου αιώνα. Ο βράχος είχε κλονιστεί επανειλημμένα από ισχυρούς σεισμούς.

Οι σεισμοί κατά τις εκρήξεις του 1650, 1701-1711 και 1866-1870 προκάλεσαν σημαντικές ζημιές. Φαίνεται πως οι σεισμοί την περίοδο 1701-1711 είναι που ώθησαν τους κατοίκους να τον εγκαταλείψουν οριστικά, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι είχε περάσει πια η εποχή της πειρατείας και δεν υπήρχε λόγος οι νησιώτες να στριμώχνονται σε απόκρημνα και δύσβατα σημεία.

Η ιστορία του Σκάρου αρχίζει το 1207, μετά την εδραίωση της ενετικής κατοχής στην Θήρα και την ένταξη του νησιού στο Δουκάτο του Αιγαίου. Στον φυσικά οχυρό βραχώδη όγκο επέλεξαν οι νέοι άρχοντες να ιδρύσουν την πρωτεύουσά τους: εκεί έκτισαν το δουκικό παλάτι, τον καθεδρικό ναό (ντόμο) και έδρα του καθολικού επισκόπου του νησιού, μοναστήρια και αρχοντικές κατοικίες.

Ο Σκάρος, όμως, υπέστη μεγάλες καταστροφές από τον τρομερό σεισμό του 1650. Οι κάτοικοι αποφασίζουν τότε να εγκαταλείψουν το περιοριστικό και επικίνδυνο περιβάλλον του Κάστρου και τη δύσκολη ζωή που περιγράφουν πολλοί περιηγητές και να ιδρύσουν νέο «μητροπολιτικό» κέντρο στα Φηρά. Η μετοίκηση ολοκληρώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα, μετά τον περιορισμό του πειρατικού κινδύνου.

 

Η εικόνα της πόλης λίγο πριν από την εγκατάλειψή της – Σχέδιο της συλλογής Thomas Hope (1788) που φυλάσσεται στο Μουσείο Μπενάκη.

Ο βράχος του Σκαρού σήμερα

Ο βράχος του Σκάρου σήμερα είναι ακατοίκητος. Υπάρχει μία μικρή εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία Θεοσκέπαστη και λίγα ερείπια από παλιές κατοικίες του οικισμού. Πολλές μονές ιδρύθηκαν εντός του Κάστρου. Από τις παλαιότερες είναι η μονή Δομηνικανών μοναχών της Αγίας Αικατερίνης της Σιέννας, η οποία ιδρύθηκε στα 1595 από τον Μαρίνο Δαργέντα, γόνο του εκλατινισμένου κλάδου της βυζαντινής αυτοκρατορικής οικογένειας των Αργυρών.

Με πληροφορίες από: Santorini Guidebook, κείμενο της καθηγήτριας αρχιτεκτονικής ΑΠΘ Κλαίρης Παλυβού

Πηγή εξωτερικής φωτογραφίας: myphotopic.blogspot.com

Κείμενο: https://exploringgreece.tv/