Τι αλλάζει σε ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ

Τα φορολογικά έσοδα προβλέπεται να ανέλθουν στα 77,878 δισ. ευρώ, από 75,729 δισ. ευρώ το 2026, καταγράφοντας άνοδο 2,8%.

Την ίδια στιγμή, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού θα υποχωρήσουν στα 78,685 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 4,188 δισ. ευρώ ή 5,1%. Η υποχώρηση, όμως, δεν οφείλεται σε κάμψη των φόρων, αλλά στη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, που αφαιρεί από τα έσοδα του 2027 περίπου 6,281 δισ. ευρώ.

Η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων δίνει παράλληλα στο οικονομικό επιτελείο έναν πρόσθετο δημοσιονομικό «κουμπαρά» περίπου 400 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των πιέσεων από την ενεργειακή κρίση. Περίπου τα μισά από αυτά τα κονδύλια μπορούν να αξιοποιηθούν για παρεμβάσεις έως το τέλος του 2026, ενώ το υπόλοιπο ποσό αναμένεται να παραμείνει διαθέσιμο ως εφεδρεία για τους πρώτους μήνες του 2027.

Η μεγαλύτερη μεταβολή εντοπίζεται στον φόρο εισοδήματος. Τα συνολικά έσοδα από τη συγκεκριμένη κατηγορία προβλέπεται να αυξηθούν στα 29,376 δισ. ευρώ από 27,338 δισ. ευρώ το 2026, δηλαδή κατά 2,038 δισ. ευρώ ή 7,5%.

Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης προέρχεται από τις επιχειρήσεις. Ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων αναμένεται να αποφέρει 9,844 δισ. ευρώ το 2027, έναντι 8,542 δισ. ευρώ φέτος.

Πρόκειται για άνοδο κατά 1,302 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο, η οποία συνδέεται με τις εκτιμήσεις για υψηλότερη κερδοφορία των επιχειρήσεων το 2026, τα αποτελέσματα της οποίας θα φορολογηθούν το επόμενο έτος.

Με άλλα λόγια, περίπου έξι στα δέκα ευρώ της συνολικής αύξησης των φορολογικών εσόδων του 2027 θα προέλθουν μόνο από την πρόσθετη φορολογία των εταιρικών κερδών.

Σημαντική αύξηση αναμένεται και από τα φυσικά πρόσωπα. Τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων προβλέπεται να αυξηθούν από 16,375 δισ. ευρώ το 2026 σε 16,995 δισ. ευρώ το 2027, δηλαδή κατά 620 εκατ. ευρώ.

Η αύξηση αποδίδεται στις υψηλότερες αμοιβές εξαρτημένης εργασίας, στις συντάξεις, στη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού αλλά και στην περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας.

Έτσι, επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα δημιουργούν μαζί πρόσθετα έσοδα σχεδόν 1,922 δισ. ευρώ, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής αύξησης των φόρων.

Αντίθετη είναι η εικόνα στον ΦΠΑ. Μετά την ισχυρή υπέρβαση που καταγράφεται το 2026, τα έσοδα προβλέπεται να μειωθούν το επόμενο έτος στα 30,581 δισ. ευρώ, από 30,777 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 196 εκατ. ευρώ.

Η μείωση εξηγείται κυρίως από την ολοκλήρωση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, η οποία αφαιρεί έσοδα ΦΠΑ περίπου 911 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, το 2026 περιλαμβάνει έκτακτο έσοδο 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, το οποίο δεν θα επαναληφθεί το 2027.

Συνολικά, οι φόροι επί αγαθών και υπηρεσιών θα αυξηθούν οριακά κατά 179 εκατ. ευρώ, στα 42,431 δισ. ευρώ.

Διαφορετική πορεία θα ακολουθήσουν οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης. Μετά την υστέρηση του 2026, τα έσοδα από ΕΦΚ προβλέπεται να αυξηθούν κατά 136 εκατ. ευρώ και να διαμορφωθούν στα 7,312 δισ. ευρώ, από 7,176 δισ. ευρώ.

Η μεταβολή αυτή έρχεται μετά τη φετινή υποχώρηση της κατανάλωσης ενεργειακών προϊόντων, η οποία περιόρισε σημαντικά τις εισπράξεις.

Μειωμένα θα είναι και τα έσοδα από την ακίνητη περιουσία. Οι τακτικοί φόροι ακινήτων προβλέπεται να αποφέρουν 2,365 δισ. ευρώ, κατά 48 εκατ. ευρώ λιγότερα από το 2026, λόγω της κατάργησης του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.

Παράλληλα, τα έσοδα από λοιπούς φόρους επί παραγωγής υποχωρούν κατά 147 εκατ. ευρώ, στα 614 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της σταδιακής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα.

Μια νέα πηγή εσόδων δημιουργείται και στις εισαγωγές. Οι φόροι και οι δασμοί προβλέπεται να αυξηθούν κατά 72 εκατ. ευρώ, στα 533 εκατ. ευρώ, καθώς το 2027 θα εφαρμοστεί για ολόκληρο το έτος το νέο ευρωπαϊκό καθεστώς για τα δέματα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες.

Η κατάργηση της απαλλαγής από δασμούς και η επιβολή τέλους 3 ευρώ ανά είδος στις συγκεκριμένες αποστολές δημιουργούν έτσι μία πρόσθετη, αν και σαφώς μικρότερη, πηγή εσόδων.

Η συνολική εικόνα του 2027 είναι επομένως διαφορετική από εκείνη του 2026: ο ΦΠΑ παύει να αποτελεί τον βασικό μοχλό ανόδου και τη θέση του παίρνει η φορολογία εισοδήματος. Και μέσα σε αυτήν, το μεγαλύτερο βάρος της πρόσθετης απόδοσης περνά πλέον στα κέρδη των επιχειρήσεων.