Οφειλές στον ΕΦΚΑ: Οι προϋποθέσεις για τις 72 δόσεις

Η προθεσμία για την υποβολή αίτησης εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου 2026, προσφέροντας στους ενδιαφερομένους αρκετούς μήνες προκειμένου να ελέγξουν το ιστορικό των χρεών τους και να τακτοποιήσουν τυχόν εκκρεμότητες. Ωστόσο, η υπαγωγή δεν αποτελεί μια απλή και αυτοματοποιημένη διαδικασία. Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρά κριτήρια, τα οποία αφήνουν εκτός αρκετούς οφειλέτες, κυρίως όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις για τα ίδια χρέη ή έχουν αφήσει απλήρωτες νεότερες εισφορές.

Οι δύο βασικές προϋποθέσεις

Καθοριστικό ρόλο για την έγκριση της αίτησης διαδραματίζουν δύο προϋποθέσεις. Η πρώτη συνδέεται με τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.

Ο οφειλέτης δεν πρέπει να διαθέτει ληξιπρόθεσμα και αρρύθμιστα χρέη τα οποία αφορούν το διάστημα από το 2024 και μετά. Η ύπαρξη τέτοιων οφειλών δεν οδηγεί αναγκαστικά σε οριστικό αποκλεισμό. Πριν από την αίτηση για τις 72 δόσεις, όμως, πρέπει να προηγηθεί η τακτοποίησή τους μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων.

Με αυτόν τον τρόπο, οι νεότερες υποχρεώσεις θεωρούνται ρυθμισμένες και ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προχωρήσει στην αίτηση για τον ευνοϊκότερο διακανονισμό των παλαιών χρεών. Η προϋπόθεση αυτή αποσκοπεί στο να αποτραπεί η συσσώρευση νέων οφειλών την ώρα που ρυθμίζονται οι παλαιότερες.

Το δεύτερο κριτήριο αφορά την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν οι παλαιές ασφαλιστικές οφειλές πριν από την ανακοίνωση της ρύθμισης. Στις 72 δόσεις μπορούν να ενταχθούν μόνο χρέη που είχαν δημιουργηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και εξακολουθούσαν να παραμένουν αρρύθμιστα στις 21 Απριλίου 2026.

Συνεπώς, οφειλέτες που είχαν ήδη υπαγάγει τα συγκεκριμένα ποσά σε πάγια ρύθμιση ή σε άλλο ενεργό σχήμα διακανονισμού πριν από την ημερομηνία αυτή δεν δικαιούνται να τα μεταφέρουν στις νέες, ευνοϊκότερες δόσεις. Το πλαίσιο σχεδιάστηκε για παλαιά χρέη που βρίσκονταν εκτός ενεργής ρύθμισης και όχι για την αντικατάσταση υφιστάμενων διακανονισμών.

Τα χρέη που μπορούν να ενταχθούν

Η ρύθμιση καλύπτει ασφαλιστικές οφειλές οι οποίες κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι το τέλος του 2023, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε ισχύ κάποια άλλη ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 και δεν εντάχθηκαν σε διαφορετικό διακανονισμό έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Η αποπληρωμή μπορεί να γίνει σε έως 72 μηνιαίες καταβολές, με ελάχιστο ποσό δόσης τα 30 ευρώ. Ο αριθμός των δόσεων προσαρμόζεται στο συνολικό ύψος της οφειλής, χωρίς όμως η μηνιαία καταβολή να μπορεί να υποχωρήσει κάτω από το συγκεκριμένο όριο.

Η απλή υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης δεν αρκεί για να ενεργοποιηθεί η ρύθμιση. Η υπαγωγή οριστικοποιείται μόνο όταν καταβληθεί εμπρόθεσμα η πρώτη δόση, έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα μέσα στον οποίο πραγματοποιήθηκε η αίτηση.

Από εκεί και πέρα, οι επόμενες δόσεις πρέπει να εξοφλούνται κάθε μήνα, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή ειδοποίηση ή υπενθύμιση από το ΚΕΑΟ. Η ευθύνη για την παρακολούθηση και την εμπρόθεσμη πληρωμή βαραίνει αποκλειστικά τον οφειλέτη.

Μειωμένο επιτόκιο και δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης

Στα βασικά πλεονεκτήματα της νέας ρύθμισης περιλαμβάνεται το χαμηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Μετά την ένταξη, η βασική οφειλή επιβαρύνεται με το επιτόκιο που εφαρμόζεται στις πάγιες ρυθμίσεις ασφαλιστικών οφειλών, το οποίο διαμορφώνεται περίπου στο 5,5%.

Το ποσοστό αυτό είναι αισθητά χαμηλότερο από το επιτόκιο περίπου 8,5% που επιβάλλεται στα ληξιπρόθεσμα και αρρύθμιστα χρέη. Η διαφορά περιορίζει σημαντικά τη συνολική επιβάρυνση, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις μεγάλων οφειλών και πολυετούς αποπληρωμής.

Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης ανά πάσα στιγμή. Ο οφειλέτης μπορεί να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση για μελλοντικούς τόκους, πληρώνοντας μόνο εκείνους που αντιστοιχούν στο διάστημα κατά το οποίο η ρύθμιση παρέμεινε ενεργή.

Οι διευκολύνσεις για όσους ενταχθούν

Η συνεπής τήρηση του διακανονισμού προσφέρει ένα ευρύ πλαίσιο προστασίας. Με την ενεργοποίηση της ρύθμισης ο ασφαλισμένος μπορεί να λάβει ασφαλιστική ενημερότητα, στοιχείο απαραίτητο για μεταβιβάσεις, συμβάσεις, χρηματοδοτήσεις και άλλες συναλλαγές.

Επιπλέον, αναστέλλονται οι ποινικές διώξεις που αφορούν τις συγκεκριμένες ασφαλιστικές οφειλές, ενώ διακόπτεται και η εκτέλεση ποινών που ενδεχομένως έχουν ήδη επιβληθεί.

Όσο οι δόσεις εξυπηρετούνται κανονικά, αναστέλλονται επίσης οι κατασχέσεις και τα υπόλοιπα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Η προστασία αυτή παρέχει στους οφειλέτες τον αναγκαίο χρόνο για να οργανώσουν τις υποχρεώσεις τους, χωρίς τον άμεσο κίνδυνο δεσμεύσεων λογαριασμών ή περιουσιακών στοιχείων.

Οι λόγοι απώλειας της ρύθμισης

Το ευνοϊκό καθεστώς παύει να ισχύει σε περίπτωση παραβίασης των όρων. Η ρύθμιση χάνεται όταν ο οφειλέτης αφήσει απλήρωτες δύο διαδοχικές μηνιαίες δόσεις ή όταν δημιουργήσει νέες ασφαλιστικές οφειλές και δεν τις εξοφλήσει ή δεν τις ρυθμίσει εγκαίρως.

Σε μια τέτοια περίπτωση, το σύνολο του ανεξόφλητου ποσού καθίσταται άμεσα ληξιπρόθεσμο και απαιτητό. Ταυτόχρονα, ενεργοποιούνται εκ νέου τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, μαζί με τις υπόλοιπες συνέπειες που είχαν προσωρινά ανασταλεί.

Για τον λόγο αυτό, πριν από την επιλογή του αριθμού των δόσεων απαιτείται προσεκτικός υπολογισμός της πραγματικής οικονομικής δυνατότητας του οφειλέτη. Μια μικρότερη διάρκεια μπορεί να περιορίζει τους τόκους, αλλά αυξάνει τη μηνιαία επιβάρυνση και ενδεχομένως τον κίνδυνο απώλειας του διακανονισμού.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ως εναλλακτική λύση

Για όσους δεν πληρούν τα κριτήρια των 72 δόσεων, η βασική εναλλακτική είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών. Από τις 27 Ιουλίου 2026 τέθηκε σε εφαρμογή το αναθεωρημένο πλαίσιο του Ν. 5313/2026, με σημαντική διεύρυνση της περιμέτρου των δυνητικών δικαιούχων.

Ειδικότερα, το κατώτατο απαιτούμενο ύψος συνολικών χρεών μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ. Η αλλαγή επιτρέπει πλέον και σε μικρότερους οφειλέτες να ζητήσουν συνολικό διακανονισμό για υποχρεώσεις προς την ΑΑΔΕ, τον e-ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και άλλους πιστωτές.

Έτσι, ένας πολίτης με συνολικά χρέη 6.000 ή 7.000 ευρώ, ο οποίος μέχρι σήμερα βρισκόταν κάτω από το προηγούμενο όριο και δεν είχε πρόσβαση στη διαδικασία, μπορεί πλέον να καταθέσει αίτηση και να διεκδικήσει μια ενιαία και βιώσιμη λύση αποπληρωμής.

Το αυξημένο ενδιαφέρον για τις διαθέσιμες ρυθμίσεις συνδέεται άμεσα με το τεράστιο απόθεμα ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών χρεών. Οι συνολικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ έχουν φτάσει τα 51,3 δισ. ευρώ, από τα οποία περίπου 47,5 δισ. ευρώ αφορούν ποσά που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως το τέλος του 2023.

Ένα σημαντικό μέρος αυτού του χρέους μπορεί, εφόσον πληρούνται όλοι οι όροι, να ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων. Η πραγματική αποτελεσματικότητα του μέτρου, ωστόσο, θα κριθεί από το κατά πόσο οι οφειλέτες θα καταφέρουν όχι μόνο να ενταχθούν, αλλά και να διατηρήσουν ενεργό τον διακανονισμό σε βάθος χρόνου.

Πηγή: newmoney.gr