Νέο Λύκειο: Πως το Εθνικό Απολυτήριο αλλάζει ριζικά την εισαγωγή στα ΑΕΙ

Όπως ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του υπ. Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών, μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου αναμένεται να έχει τεθεί σε εφαρμογή και η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα, στην οποία θα μπορούν να συμμετέχουν οι πολίτες για να καταθέσουν τη γνώμη και τις απόψεις τους.

Οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης

Στον πυρήνα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης για το νέο Λύκειο βρίσκεται το Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο θα αποτελεί επί της ουσίας τη βάση για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα ανακοινώσεις, το σχέδιο προβλέπει οι μαθητές να εξετάζονται σε όλα τα μαθήματα του Λυκείου μέσω προαγωγικών (σε κάθε τάξη του Λυκείου) και απολυτήριων εξετάσεων.

Τα θέματα θα αντλούνται από την Τράπεζα Θεμάτων, ενώ η βαθμολόγηση θα πραγματοποιείται από ανεξάρτητους αξιολογητές και όχι από τους καθηγητές του ίδιου σχολείου. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η διασφάλιση αντικειμενικότητας και η αποφυγή φαινομένων άνισης μεταχείρισης μεταξύ σχολικών μονάδων.

Εισάγεται επίσης ο ψηφιακός φάκελος μαθητή, όπου θα καταγράφονται όλες οι επιδόσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της φοίτησης. Ο φάκελος αυτός θα αποτελέσει βασικό εργαλείο αξιολόγησης και τεκμηρίωσης της μαθησιακής πορείας.

Η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα γίνεται μέσω του Εθνικού Απολυτηρίου, το οποίο θα το αποκτούν οι μαθητές με την καθιέρωση της βάσης του 10 ως προϋπόθεση. Έτσι καταργείται η υφιστάμενη Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Ο ρόλος των Πανεπιστημίων στη διαδικασία ενισχύεται με τον καθορισμό των μαθημάτων – κλειδιών για την εισαγωγή σε κάθε τμήμα.

Το σχέδιο, το οποίο αναμένεται να δοθεί σε δημόσια διαβούλευση, έχει διαμορφωθεί από την 106μέλη Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου. Αυτό που εξετάζεται και παραμένει ανοιχτό είναι εάν στον βαθμό του Εθνικού Απολυτηρίου θα συνυπολογίζεται και η Α΄ Λυκείου ή εάν το βάρος θα δοθεί κυρίως στη Β΄ και τη Γ΄ Λυκείου. Όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου, ο προβληματισμός έγκειται στο γεγονός πως η Α’ Λυκείου είναι μια μεταβατική χρονιά για τα παιδιά, μια χρονιά προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις του Λυκείου.

Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Από το υπουργείο Παιδείας επισημαίνεται πως η αλλαγή σε καμία περίπτωση δεν θα αφορά τους μαθητές της φετινής Γ’ Λυκείου. Στόχος είναι η εφαρμογή της μεταρρύθμισης να γίνει σταδιακά, ώστε να μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Μια από τις σκέψης που βρίσκεται στο τραπέζι και αξιολογείται είναι το νέο σύστημα με το Εθνικό Απολυτήριο να τεθεί σε εφαρμογή για τους σημερινούς μαθητές μικρότερων τάξεων, ενδεχομένως αυτούς που σήμερα είναι στην Α’ Γυμνασίου.

Σε δημόσια διαβούλευση το Νέο Λύκειο στα τέλη Σεπτεμβρίου

«Ανοίγουμε τον διάλογο με θάρρος», τόνισε στην εισαγωγική της τοποθέτηση στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών η υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη και πρόσθεσε: «Ξεκινάει η δημόσια διαβούλευση τέλος Σεπτεμβρίου, μέσα από μία πλατφόρμα που έχουμε ήδη οργανώσει, με ερωτήσεις που απευθύνονται σε παιδιά, εκπαιδευτικούς και γονείς, θα έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν σε αυτό το διάλογο με ερωτήματα τα οποία αφορούν και τις εμπειρίες τις οποίες μπορεί να ζήσαμε αλλά και αυτά τα οποία θέλουν τα παιδιά μας να συνεισφέρουν ως προς αυτό το οποίο βιώνουν».

«Θέλω ειλικρινά να ζητήσω τη συμμετοχή σας για να μπορέσουμε να έχουμε μια πολύ καλή παρακαταθήκη απόψεων και συμβουλών για το πώς μπορούμε να πορευθούμε», σημείωσε.

Η κ. Ζαχαράκη τόνισε, επίσης ότι ο διάλογος δεν ξεκίνησε εκ του μηδενός, αλλά χτίζοντας πάνω σε ό,τι έχει λειτουργήσει μέχρι σήμερα. «Το σημερινό σύστημα μας προσέφερε κάτι πολύτιμο. Την αξιοπιστία. Και αυτή αποτελεί θεμέλιο για το επόμενο βήμα», είπε και πρόσθεσε: «Δεν συζητούμε, απλώς, για ένα διαφορετικό τρόπο αξιολόγησης. Συζητούμε για το πώς μπορούμε να δώσουμε σε κάθε παιδί ένα καλύτερο λύκειο. Το Εθνικό Απολυτήριο δεν είναι αυτοσκοπός, είναι ένα εργαλείο για ένα καλύτερο σχολείο».

«Ο στόχος είναι ένα λύκειο που αναγνωρίζει τη συνολική προσπάθεια του μαθητή, επιβραβεύει τη συνέπεια και δίνει περισσότερες ευκαιρίες. Ένα σχολείο που διατηρεί όσα έχουν αποδείξει την αξία τους: Την αξιοπιστία, την αντικειμενικότητα, τη διαφάνεια. Και ταυτόχρονα επενδύει σε όσα χρειάζονται οι νέοι άνθρωποι για το αύριο: την κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία, την υπευθυνότητα, την πραγματική μάθηση».

«Δεν αμφισβητούμε την αξία των εξετάσεων. Λέμε, όμως, ότι δεν μπορούν να αποτελούν την μοναδική ιστορία ενός παιδιού. Μια δύσκολη μέρα δεν μπορεί να ακυρώνει χρόνια προσπάθειας».

Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισμό και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος σημείωσε ότι ο διάλογος για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση έρχεται σε μία πολύ σημαντική στιγμή για την εκπαίδευση, καθώς πλέον στα δημόσια σχολεία υπάρχει νέο, μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό, νέα προγράμματα σπουδών, το ψηφιακό φροντιστήριο, ενώ υλοποιούνται πρωτοβουλίες που αφορούν τις νέες τεχνολογίες και από την ερχόμενη χρονιά θα υλοποιηθεί και το πολλαπλό βιβλίο. «Τίποτα από όλα αυτά δεν ήταν αυτονόητα, ούτε από πλευράς σχεδιασμού, ούτε από πλευράς προϋπολογισμού», τόνισε.

Όπως είπε: «φτάσαμε στο δεύτερο μισό της προσπάθειας (σ.σ. του Εθνικού Διαλόγου) που είναι ένα άνοιγμα στους εκπαιδευτικούς, στους γονείς, στους μαθητές». Σημείωσε ότι η διαδικασία «δεν είναι προσχηματική» και κάλεσε εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς, φοιτητές και σπουδαστές να εκφραστούν, ώστε στο τέλος, στη Βουλή να βρεθούν όλες οι απόψεις υπ’ όψιν των βουλευτών, πριν από τη νομοθέτηση.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μιχάλης Σφακιανάκης, ανέφερε ότι η Ενδιάμεση Έκθεση, που περιλαμβάνει τις προτάσεις των μελών τις Επιτροπής, θα τεθεί σε διαβούλευση με τα κόμματα και τους εκπαιδευτικούς φορείς μέσα στην επόμενη εβδομάδα.

«Αυτή τη στιγμή, έχουμε παραδώσει την Ενδιάμεση Έκθεση του Διαλόγου και θεωρώ ότι την επόμενη εβδομάδα μπορούμε να ξεκινήσουμε με τα κόμματα και τους φορείς τον διάλογο. Εκεί θα τεθούν οι ανοικτές επιλογές πολιτικής, όπου κάθε κόμμα θα πάρει θέση και θα έχουμε τον απαιτούμενο διάλογο για το πώς θα προχωρήσει η Παιδεία μας» υπογράμμισε.

«Τα πέντε συστατικά μιας επιτυχούς μεταρρύθμισης»

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση συμμετείχαν και προσωπικότητες από τη διεθνή εκπαιδευτική κοινότητα. Ο Ανδρέας Σλάιχερ (Andreas Schleicher), Διευθυντής Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ανέπτυξε με βιντεοσκοπημένο μήνυμα τα κομβικά σημεία που θα πρέπει να υπερβεί η ελληνική πολιτεία για να προχωρήσει σε μία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, τονίζοντας ότι είναι πολύ σημαντική η ευρεία αποδοχή.

«Η προσπάθεια για ένα Εθνικό Απολυτήριο είναι πολύ σημαντική. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μην προσπαθήσει (σ.σ. να προχωρήσει σε αλλαγές), σε έναν κόσμο που αλλάζει, γιατί αυτός ο κόσμος απαιτεί διαφορετική εκπαίδευση. Η Ελλάδα είναι το λίκνο της σύγχρονης εκπαίδευσης και το Εθνικό της Απολυτήριο θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα για πολλές άλλες χώρες», σημείωσε.

Επιπλέον, ο Μπιλ Μάξγουελ (Bill Maxwell), επικεφαλής εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πρώην Διευθυντής Εκπαίδευσης (Director of Education) της Σκωτίας, κατά την ομιλία του αναφέρθηκε στα πέντε συστατικά μίας επιτυχούς μεταρρύθμισης:

• ένας συγκεκριμένος στόχος,
• μία ευρεία επιτροπή καθοδήγησης,
• η ενδυνάμωση και η εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς,
• ξεκάθαρα κίνητρα αλλά και ευθύνες στις σχολικές μονάδες
• άνοιγμα στην εξωτερική ανατροφοδότηση.

Στην παρέμβασή της, η Πία Αρενκίλντε Χάνσεν (Pia Ahrenkilde Hansen), Γενική Διευθύντρια Εκπαίδευσης, Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρθηκε στην επένδυση στην εκπαίδευση ως σημαντική στρατηγική για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης και επεσήμανε τη στήριξη της Ένωσης στην μεταρρυθμιστική προσπάθεια της Ελλάδας, μέσω συμβουλευτικών εργασιών μεταξύ κρατών-μελών που εφαρμόζουν ήδη Εθνικό Απολυτήριο.

Τέλος, ο Όλι-Πέκα Χάινονεν (Olli-Pekka Heinonen), Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Απολυτηρίου (IB) και πρώην Υπουργός Παιδείας της Φινλανδίας, σημείωσε ότι σε έναν κόσμο που οι ήπιες δεξιότητες καθιστώνται βασικές, η εκπαίδευση θα πρέπει να αλλάξει την εστίαση από τη γνώση σε ορισμένες βασικές δεξιότητες και στη διαμόρφωση χαρακτήρα.